Tôi cũng hay đứng trên bục giảng, với niềm vui nhỏ nhẹ rằng hình như mình còn làm được một cái gì có ích cho những cô bé cậu bé đang ngong ngóng nuốt lấy từng lời của thầy cô ở bên dưới. Tình thầy trò, theo đúng nghĩa, thật thiêng liêng. Khi còn học trường làng, cái khẩu hiệu này luôn được kẻ trang trọng nhất trong phòng học, đại ý: Nghề dạy học là nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý. Cũng như độ ấy, khi tình cờ “phát hiện”, tôi không tài nào hình dung được cô giáo của mình lại có thể cũng ăn cơm rang trong bữa sáng, rồi chiều đến lại đi gánh phân bón lúa ngoài rộc ruộng trung du. Cô ở làng bên, tôi ngỡ cô là một nàng tiên giáng trần, tôi chỉ nhận ra cô biết đặt quang gánh lên vai, khi cô đột ngột về làm dâu ở xóm tôi.
Cảm giác thiêng liêng dành cho thầy cô theo tôi mãi khi vào cấp III, vào đại học. Còn bây giờ, mở báo ra, tôi rất hay bắt gặp những cái tin vừa chân thật, chân tơ kẽ tóc đến không thể rõ ràng hơn; vừa rất là “khủng bố tinh thần”, kiểu như: thầy cô bắt học sinh liếm ghế, tự nhét giẻ vào mồm, phải phơi nắng đến lả đi, tự vả vào mặt mình đến… ngất xỉu, phải chạy 200 vòng quanh sân vận động, phải bò theo kiểu thú bốn chân 100 vòng quanh lớp học; rồi đáng sợ hơn là những thông tin dồn dập về những vụ bắt giam, xử án các thầy giáo hiếp dâm, cưỡng dâm, khống chế nữ học sinh làm “nô lệ tình dục” cho mình, gạ đổi tình lấy điểm (từ ngữ trong nguyên văn!)… Anh giáo Lai ở Bắc Ninh hiếp dâm đến 7 cháu học sinh lớp 3 (các cháu chưa đầy 10 tuổi), có cháu, y thực hiện hành vi của quỷ tới ấy vài lần, phóng viên vào trại giam phỏng vấn, anh giáo Lai cũng khóc rưng rức như một “nhà đạo đức chân chính” (từ này tôi mượn của nhà văn Vũ Trọng Phụng). Còn anh giáo Tâm ở Đắc Nông hiếp dâm và đồi bại với hàng loạt học sinh lớp 6 của mình bằng các thủ đoạn có thể nói là mang nhiều yếu tố của… nghiệp vụ sư phạm, như ôn bài, học tại nhà thầy. Kinh khủng hơn là gã “thầy giáo” Ngọc Anh ở Kỳ Sơn, Nghệ An, y đã lạm dụng tình dục nhiều lần với 3 bé gái là học sinh lớp 3A mà y phụ trách…
Mỗi khi trực tiếp điều tra hoặc xử lý những thông tin kiểu như trên, tôi đều thấy ngượng ngùng, thấy bị tổn thương ghê gớm. Thấy chua xót rằng tại sao dục tính của con người nó lại có thể chuyển hoá năng lượng thành sự tàn độc đến như vậy? Nó không kiêng nể gì, ngay cả khi những người đàn ông kia mang danh là thầy giáo ư!?
Tất nhiên, toà án đã và sẽ phán xử những kẻ đồi bại. Song, còn có một phiên toà nữa: toà án lương tâm. Phiên toà này lưu động, quốc dân đồng bào ai cũng có mặt, đúng hơn là ai ai cũng bị buộc phải tham dự, lúc tuyên án, tất cả chúng ta đều cay đắng nhận duy nhất một mức án: sự tổn thương quá lớn. Khi cô bé Bình bị hành hạ ở ngay giữa lòng thủ đô (Q.Thanh Xuân, Hà Nội) cả chục năm trời, từ lúc thò lò mũi xanh đến lúc qua cả tuổi dậy thì, không ngoại trừ cả việc bị lột trần truồng phơi sương rồi dùng guốc cao gót đánh vào chỗ kín quy định việc em là E-va, xã hội đã công phẫn bắt giam (sẽ bỏ tù) kẻ thủ ác. Lối phố, chính quyền địa phương bị cực lực công kích vì sự vô cảm, thiếu trách nhiệm, bất lực trước cái ác giữa “trái tim hồng” Thủ đô ngàn năm tuổi.
Vụ việc cả đoàn các bé gái, bé trai nhỏ bị tra tấn, “khổ nhục kế” bắt phải đi ăn xin đến tàn tật ở TP HCM được đưa ra ánh sáng pháp luật, những bức ảnh máu me be bét trên thân thể bé thơ bị tra tấn cùng các dụng cụ tàn độc của các “đầu nậu” ăn xin bất lương được đưa lên báo. Lũ người ác đã và tiếp tục phải đền tội. Những câu chuyện như thế, vừa giống lại vừa không giống với những câu chuyện mà kẻ gây điều ác lại đội lốt giáo viên.
Dĩ nhiên, các thầy cô hành hạ, làm nhục, trừng phạt dã man, lạm dụng tình dục, hiếp dâm học sinh cũng đã bị xử lý nghiêm minh. Nhưng, việc cái ác trên “chốn linh thiêng” của sự học, trên giảng đường thường vẫn khiến người ta thảng thốt, thui chột, tổn thương hơn rất nhiều so với cái ác do một chủ quán phở, một đầu nậu ăn mày gây ra. Nỗi đau thì vẫn thế, nhưng phong vị tê tái nó khác nhau.
Chúng ta vẫn hằng thảng thốt: thầy, cô giáo mà lại có thể làm thế ư? Thầy hiếp dâm hàng loạt các bé thơ 10 tuổi trong lớp học mà mình phụ trách được sao? Liên tiếp những vụ như thế, rồi đây, xã hội, những bé em đang lớn lên và làm chủ đất nước từng ngày kia, giới học sinh, sinh viên, sẽ nhìn những người đàn ông xung quanh mình thế nào nhỉ? Các cháu, các em sẽ phải nhìn năng lực trách nhiệm của người quản lý, người giữ trọng trách “cung cấp” một bầu khí quyển bình yên cho các bé thơ ra sao? Sự tử tế, thiên lương đi đâu, hay chỉ còn lại một đám con đực tìm cách “ăn thịt” con cái bằng mọi giá? Mà, oái oăm thay, các cháu bị “ăn thịt” lại là những đứa trẻ bằng tuổi con, bằng tuổi cháu của những anh giáo đồi bại kia. Thậm chí, nói thẳng, các cháu vẫn phải gọi bố mẹ khi đi “ị”, vẫn chưa biết giống cái và giống đực sinh ra trên đời thì nó khác nhau ở chỗ nào… Nói vô phép, như các cụ nhà ta ở quê hay bảo, là những cháu bé “đi ỉa chưa biết tìm đường về”. Thầy giáo, mà có thể mất nhân tính thế sao?
Dĩ nhiên, những kẻ đồi bại đó, chỉ là số rất ít trong thế giới của “nghề cao quý nhất trong các nghề cao quý” nói riêng và trong xã hội ta nói chung - nhưng, khi mà cả xã hội đều “biết mặt biết tên” nhờ báo chí, truyền hình, các phiên toà, các cuộc bắt giam, thì sự tổn thương mà chúng ta phải gánh chịu từ đó là không nhỏ tí nào.
Một giáo viên của trường THCS Liên Hoa (Hà Tĩnh) bắt học sinh phải thè lưỡi ra liếm ghế ngồi. Một cô giáo ở Vị Thanh (Cần Thơ) bắt 3 học sinh tụt quần và đánh cho toé máu. Một nhóm học sinh tại TP HCM bị “cô giáo như mẹ hiền” phơi nắng rồi tự vả vào mặt nhau thừa sống thiếu chết. Cô Lê, giáo viên dạy môn Anh văn Trường THCS Rạch Kiến ở Long An, bắt một học sinh tự vả vào mặt cháu 200 cái, đến cái tát thứ 180 thì cháu ngất xỉu. Cháu Trâm ở Đồng Tháp, vì bị nghi lấy trộm 47 nghìn đồng mà nhà trường giao cho công an xã “ép cung” tàn độc đến hoảng loạn tâm thần. Một cô giáo ở Hải Phòng bắt học sinh “lết” (bò bằng… 4 chân) 100 vòng quanh lớp. Bé gái 5 tuổi học Trường Mầm non Việt Hưng (quận Long Biên, Hà Nội) sợ sệt kể lại cho gia đình việc bị cô giáo trói chân, trùm vào bao tải, trước khi trói, cô còn buộc chân con bằng sợi dây màu đen (lời kể của cháu) và cô giáo đã bị “xử lý thích đáng”. Cô Hoàng Thị Mai Lê, giáo viên Trường tiểu học Trường Sơn 2 - Hà Tĩnh, còn bắt 2 học sinh lớp 4 phải mang giẻ từ nhà đến rồi các cháu phải lấy giẻ tự nhét vào mồm mình. Khi một cháu ngậm giẻ lâu quá nôn oẹ; một cháu quên không mang giẻ bị cô bắt về nhà… lấy, thì sự việc mới vỡ lở. Chi tiết nhẫn tâm hơn là “cô nuôi dạy hổ” này có quyền lực của hổ dữ thật sự, một cháu quên không mang giẻ đến để “tự xử” với nhục hình nhét tự vào mồm mình, thế là cô bắt cháu phải chạy về lấy… giẻ.
Chúng ta thử bàn vài dòng về chuyện buồn bã này xem nhé.
Thứ nhất: Câu hỏi đặt ra là: sao lại có việc lạ đời đến thế?
Tôi không, và không bao giờ muốn bao biện cho những người thầy người cô tàn nhẫn với học sinh. Nhưng liệu có chuyện “việc bé xé ra to” ở một vài trường hợp nào đó không? Nếu bạn là cha mẹ của các cháu bị hình phạt kiểu “thương cho roi vọt” kia, bạn nổi cơn tam bành là điều dễ hiểu. Nên, những thông tin kiểu như trên, được công chúng đón nhận, truyền tai nhau với tốc độ khủng khiếp, nên liệu nó có bị thêm mắm thêm muối ở những “khoảng mờ” khó tranh cãi được nào đó không? Tôi cũng có con đi mẫu giáo, đi học, cũng “giao lưu” với giới thầy cô rất nhiều, nên mạnh dạn có mấy điều cảm nhận hơi riêng tư như sau, không biết có được ai chia sẻ không.
Tôi đã từng bị thầy giáo ném viên phấn vèo vèo qua mặt khi nói chuyện riêng. Từng bị thầy giáo đánh và chửi, mày không biết tao là đặc công à, khi tôi (theo quán tính) dám đỡ đòn của thầy. Vào đại học cho 10 điểm không (0), coi như liệt cả một môn, suýt treo bằng. Nhưng sau này thầy trò chúng tôi rất là hữu hảo, cái nóng nảy đó bảo là không thể chấp nhận được, sai luật và lệ thì cũng đúng, bảo là thầy quý thầy mới mắng thì cũng không sai. Bằng chứng là tôi không thấy oán giận gì thầy cả, nhưng nếu độ ấy bố mẹ tôi gọi chính quyền, nhà báo đến kiện thầy thì thầy cũng… gay to!
Ta hãy đặt bài toán: khi một cô giáo bị nhà trường tố cáo có hành vi không đúng với học sinh (ví dụ đánh trẻ), trong đó có chi tiết cô này mâu thuẫn nhiều năm với cán bộ nhà trường vì những bất cập có thật ở nội bộ lùm xùm đó, thì liệu có sự “mượn gió bẻ măng” do những âm mưu nào đó không? Khi cháu bé mầm non ở Long Biên kể với bà về việc cháu bị cô trừng phạt bằng cách trói chân bỏ vào bao tải, có phải là cô chỉ dọa kiểu ngoan nào “con ma đến bắt bây giờ” rồi cháu quá sợ mà nghĩ rằng ma đã bắt mình thật sự không? Bằng chứng là sau này, cơ quan chức năng cũng chỉ xử lý cô giáo cái tội… dọa học sinh không đúng cách và kỷ luật gì đó nhẹ nhẹ thôi.
Cũng có thể vì không ai ghi âm, quay phim chụp ảnh được tội ác; nên mới nói thác ra như thế, cũng có thể trẻ thơ bị ám ảnh bởi cái lời dọa bị trói chân bằng cái dây đen, bỏ vào cái bao tải màu đỏ rồi bé kể cho bà nội và chúng ta cứ nhất nhất tin theo một chiều? Hơn thế (tôi nhắc lại là tôi không hề có ý gỡ tội cho các cô gây tội thật sự), khi chúng ta được nghe tố cáo cô giáo bắt học sinh nhét giẻ vào mồm đến nôn oẹ, liệu giẻ đã vào miệng cháu chưa và cháu có nôn thật không? Khi cháu bé phải tự tát 200 cái, cháu tát được 180 cái, rồi xỉu, có đúng cháu xỉu và đã tự vả vào mặt mình đủ 180 cái không, ai là người đứng ra để đếm?
Việc thầy cô “dạy dỗ” học sinh kiểu “xã hội đen” (kể cả đe dọa thôi) như thế là không thể chấp nhận. Nhưng, nếu vô tình chúng ta đã “việc lớn xé ra cho lớn hơn” vì bắt thóp được cái sai của kẻ “thủ ác” rồi, thì sao? Thì chúng ta đã gây nên một sự hoang mang quá lớn, hoang mang bất lợi. Chúng ta cũng vùi dập đến không ngóc đầu lên được đối với các giáo viên “nghĩ mình thân đã nhúng chàm/ dại rồi còn biết khôn làm sao đây”. Nếu có điều kiện, bạn hãy nghe kỹ hơn lời giải trình của các thầy cô giáo nặng tay với phương pháp dân gian “thương cho roi vọt” kia thử xem. Thử xem, nếu tội ác đúng là như thế thì toà dân sự, toà hình sự và cả toà án lương tâm nữa, phải xử thẳng tay!
Khi chúng tôi chuẩn bị cho xuất bản bài viết này, cũng là khi báo chí ầm ĩ một vụ đau lòng tương tự: Tại cơ quan công an quận Phú Nhuận, TP HCM, Lê Thị Lê Vy, bảo mẫu nhóm nhà trẻ lớp mầm non Thiên Thơ, thừa nhận: do thấy bé Trân, 18 tháng tuổi, khóc quá nhiều nên đã cắt miếng băng dài khoảng 15 cm, rộng 4 cm dán vào miệng Trân trong khoảng 2 phút, khiến bé ngừng thở, hôn mê. Quyết định khởi tố vụ án vừa được ký chiều 3/12. Điều đáng nói hơn là: theo hồ sơ điều tra, Lê Thị Lê Vy mới học hết lớp 5, không có chuyên môn sư phạm, làm ở lớp mầm non Thiên Thơ từ năm 2005 đến tháng 8/2006, sau đó nghỉ việc không lý do. Đến tháng 4/2007, Vy làm việc trở lại .
Thứ haiTrước, làng tôi, đứa nào mất dạy, các cụ vác ba toong nện… gió vài cái lên trời rồi chửi: bố mẹ mày là thằng nào, thầy cô giáo mày là thằng nào mà không dạy bảo được mày? Giờ, hình như chúng ta quên mất mối quan hệ biện chứng, ràng buộc trách nhiệm đó? Con tôi học lớp 1 đã có tới 7 thầy cô giáo “phân chia” nhau phụ trách, mà cháu không thật sự gắn bó, “thần tượng” ai cả. Điều đó thật vẫn có những góc chuyên nghiệp, tiến bộ không thể phủ nhận, nhưng cháu sẽ mất cái cảm giác cô giáo là cô Tấm không bao giờ biết gánh phân bón ruộng hay ăn cơm rang cho bữa sáng của tôi độ trước. Trước, tôi học cấp I, mỗi năm chỉ có một cô giáo phụ trách, chăm bẵm từng tí một, chỉ một mình cô thôi. Tôi thấy, cái sự đưa hình ảnh thầy cô về với cõi quá đời thường, thậm chí là lầm lụi lam lũ trong mắt học sinh là điều đáng sợ - mang tính đại trà - và bản chất nhất hiện nay. Ở phần sau tôi sẽ phân tích thêm về sự chớt nhả, tán tỉnh, giường chiếu, “đong đưa” nhau kiểu hai bên cùng có lợi (gạ tình lấy điểm chỉ là ví dụ nhỏ) của thầy và trò trong các trường, Phổ thông trung học, Đại học, cao đẳng.
Trở lại với các bé thơ. Giáo viên mầm non, tiểu học giờ cũng bị cuốn theo tốc độ của xã hội hội nhập. Trong khi, thế giới của bé thơ nó đầy cổ tích, nó nhỏ nhẻ, êm đềm như trăng sao đêm rằm thế. Nơi đó, cần các thiên thần nhỏ, cần những người biết đem đến tấm gương, không gian cổ tích cho bé thơ ngơ ngác, kiểu “Con chào mào mặc áo nâu/ đến mùa ổi chín từ đâu bay về”. Chúng ta đã và đang xao nhãng điều đó. Chúng ta tặng hoa cho cô giáo, kèm theo cái phong bì, ngay trước mặt “các con” mẫu giáo và tiểu học. Cháu tôi 6 tuổi, bố mẹ là giảng viên đại học, 20/11 xong, nó gặp tôi thẽ thọt: bố mẹ cháu được tặng toàn phong bì tiền, cháu mở ra, tiền rơi đầy sàn nhà. Thậm chí, ở nhiều trường tiểu học của con nhà giàu, có xe ôtô tuyến đưa đón bây giờ có cả mô-típ được phổ biến trong Hội phụ huynh học sinh: bố mẹ đưa ngay phong bì cho con, khi nó chưa biết chữ, để cháu đến lớp đưa cho cô giáo nó - đó là cách đóng tiền ăn, tiền xe cộ, đồng phục mà trường của con tôi họ vẫn áp dụng (để bố mẹ đỡ phải đi). Phụ huynh và thầy cô hài lòng với cách sống giết chết sự thiêng liêng chữ nghĩa đó. Hồi chúng tôi đi học, có cái môn có tên rất đúng đề tài mà bài viết này đang bàn, đó là môn giáo dục công dân. Tôi cứ tưởng các vị dạy các thầy cô tương lai đạo đức giáo viên, tình nhân ái dành cho con trẻ, rằng các bé thơ trên thế gian đều là những đứa con chung, những thiên thần mà chúng ta cần phải hộ mệnh, và rồi chính các con lại hộ mệnh cho chúng ta… Không! Môn ấy, dạy toàn những điều xơ cứng, hô khẩu hiệu rào rào, tôi xin thề, đó là môn mà ít học sinh để ý nhất! Tiếc thay.
Thế là chúng ta cho ra lò không ít giáo viên từ mầm non đến đại học thiếu tình nhân ái, thiếu sự thấm nhuần lẽ thiêng liêng của sự học, của tình thầy trò. Thiếu tình cảm thật sự, thiếu cả sự “cảnh báo”, cả nhận thức về việc cần phải tỏ ra… tình cảm với các cháu (!). Nói vụng, với không ít người Việt Nam hiện nay, theo nghề giáo viên là một sự lép vế, một lối đi ít hoa hồng và ít bánh mỳ! Chỉ kể riêng đám bạn tôi thôi, kẻo lại mang tiếng là hồ đồ (vơ đũa cả nắm). Suốt ngày chúng kêu ca: đồng lương còi cọc, mỗi khi nhìn ngoài đường, trên tivi người ta nhung lụa ở khắp cả địa cầu, trong thầy cô lại dậy lên cái khát khao kiếm tiền và… bỏ nghề, thế thì làm sao chúng ta hy vọng được vào những người thầy như thế? Tôi từng đến những vùng mà học sinh cứ học hết lớp 9 thì nghiễm nhiên được nhận làm giáo viên mầm non ăn lương nhà nước, cai quản các thiên thần bé nhỏ; cứ học hết lớp 12 (kể cả đỗ vớt) lại nghiễm nhiên được nhận làm giáo viên tiểu học. Không cần nghiệp vụ sư phạm. Không sàng lọc, không dạy dỗ. Vơ bèo gạt tép thế thì hậu quả là chua chát buồn, còn trách ai được nữa?
Tôi từng đến những địa phương mà khi cán bộ huyện ập vào cưỡng chế xét nghiệm tìm con nghiện trong nhà trường, thì giáo viên nam nhảy qua cửa sổ chạy tán loạn. Số bị tóm, xét nghiệm cũng có 12 anh giáo nghiện ma tuý (ví dụ như ở Nghệ An). Tôi từng ngủ ở những ngôi trường mà đi qua xét nghiệm một cái, có 8 anh giáo nghiện, kể cả chồng của cô hiệu phó (ví dụ như ở huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên)! Vừa rồi, ở Thái Nguyên, thầy giáo ngoại ngũ tuần đưa cô giáo 34 tuổi vào nhà nghỉ ăn nằm với nhau rồi cô giáo (tên là Thắng) ấy đã giết chết thầy giáo, cướp xe máy, điện thoại đi cắm và chi trả nợ nần cho đến khi tra tay vào còng. Cứ như thế, đạo đức người thầy được giáo dục và “siết” chưa đủ chặt, đầu vào lựa chọn chưa được “tinh tuyển” như thế, thì làm sao chúng ta có thể hy vọng?
Tất nhiên, các vị ở ngành giáo dục có thể thanh minh kiểu: lực bất tòng tâm, cái khó bó cái khôn. Nhưng chả có lời thanh minh nào tẩy xoá được sự thật có thể sờ thấy được kể trên, chẳng có hội thảo quốc gia nào thay được một bầu tâm huyết hành động cụ thể hơn những gì mà tôi đang trông thấy. Chúng ta cần rành mạch: những kẻ tâm có tà, sẵn sàng xử ác với con trẻ cần bị nghiêm trị và loại bỏ. Việc đào tạo giáo viên cần đề cao tình yêu nghề, mong muốn gắn bó với bé thơ hơn nữa. Chứ không chỉ là thi tuyển như thi vào trường móc cống, trường vá xăm, đào than, lặn biển. Hình như chúng ta đã sai từ cái khâu này.
Trước khi nói chuyện cô giáo mầm non đòi dán băng keo vào đít học sinh cho nó đỡ… ỉa nhiều, dán vào mồm cho nó đỡ “nói điếc tai và khóc điếc đít”, bỏ bé em vào tải, tôi muốn nhấn mạnh một yếu tố rất phổ biến nữa: con tôi đang học mầm non, mẫu giáo trong những cái “trại trẻ” hơn là một môi trường để ươm gieo ước mơ cho cháu. Cô giáo đến lớp toàn bật tivi, video để các cháu dán mắt vào đó, cho đỡ quấy. Phòng ốc sáng sủa, điện đóm đàng hoàng, nhưng cô cũng chả bật. Có lúc, tôi hãi hùng nhìn thấy cái cháu hau háu xem video bằng cái đầu Tàu trong bóng tối, khi các cô đang ngồi buôn dưa lê. Bệnh tật, gù lưng, cận thị đã ủ trong các cháu từ lúc… lọt lòng như thế, ai sẽ chịu trách nhiệm trước hậu quả này? Đấy là chưa kể, có cô giáo để cháu sặc cháo sặc cơm chết tại trường! Có cô thuê nhà trọ và đang định bỏ một anh bồ, đang còn ước mơ có điện thoại di động đẹp hơn (tôi biết những chi tiết nhỏ nhặt này khi đi đón con). Đó là sự thật. Sự thật đến mức, bạn hãy xem bức ảnh tôi gửi kèm bài viết nhé (ảnh 1). Đến phiếu bé ngoan con tôi mang về nó cũng được in hình quảng cáo của các hãng sữa, chữ “bé ngoan” bé tẹo ở góc. Một hình thức quảng cáo trá hình, lợi nhuận cô và nhà trường thu được sẽ để cô mua cái điện thoại rách việc mà cô đang mơ ước ư? Con tôi thì buộc phải đòi uống thứ sữa mà phiếu bé ngoan chiều thứ sáu nào con cũng được nhận, nó đắt lòi mắt và chất lượng thì đến Thượng Đế cũng chả biết đâu mà lần.
Mở ngoặc luôn, học hành gì mà thứ sáu nào cũng nhận được phiếu bé ngoan? Ngày xưa, mỗi khi được bé ngoan, tôi thấy trời đất tưng bừng mở hội trong lòng mình, giờ con tôi nó vứt toẹt phiếu ở góc nhà (có khi ở mấy hàng bán bỏng nổ, bắp rang bơ ụ xoẹ ngoài cổng trường), lý lẽ của con tôi thật rợn người: thứ sáu nào cũng thế, bạn nào cũng được phát “bé ngoan”, thì con giữ làm gì nữa! Chả đi học cũng được Bé Ngoan! Tôi mà là cháu, tôi cũng… vứt. Điều này mới kinh dị, tôi xin chép ra đây để độc giả tiện theo dõi, tôi còn ghi âm lại lời con mình đọc bi bô kẻo sợ mai này nó lớn nó quên mất. Nó về nó hát một cái bài dài nguêu và ngọng nghíu, nhưng nghe kỹ thì… như đang đi vào siêu thị vậy: Sáng dậy đánh răng Côn-gát, Côn côn gát; gội đầu Đáp-bờ-rích, Đáp-bờ rích ích (điệp khúc). Ăn bánh Chô-cô-pai, chô-cô-pai. Uống sữa… gì gì, mặc áo siêu nhân rồng gì gì; đi dép siêu nhân kỳ lân gì gì. (Chỉ thiếu có ị bô của hãng gì - của hãng gì nữa là trọn vẹn một dây chuyền). Nghe rõ giọng quảng cáo thuốc chữa lậu của cái thời còn mồ mả chú Xuân Tóc Đỏ.
Vợ tôi buôn bán, nên đặt vấn đề ngay: nhà trường được hưởng lợi bao nhiêu tiền quảng cáo từ việc đi sâu đi sát vào thị hiếu trẻ em (những ông hoàng bà tướng của các gia đình) này? Tiền nong hay đút lót gì chả biết, nhưng cái rất rõ là các hãng “khoe hàng” kia họ đã rất thành công, khi mà giá sữa hộp cứ tăng giá chóng mặt. Con tôi học xong vụ Xuân Tóc Đỏ rồi, từ bấy chỉ đòi tiêu xài ngần ấy thứ đắt đỏ đã được cô giáo dạy ăn chơi phải tốn kém kia. Đến trường thì thấy bức tường nào cũng vẽ biểu tượng các sản phẩm của các hãng “đồ hiệu” tiêu xài chết tiền mà chửa biết chất lượng ra sao ấy. Đến cái bông hoa trong lớp học cũng cài… con hươu cao cổ của hãng sữa. Đến cái bảng kẻ thông báo về biểu đồ tăng trưởng của bé cũng… tranh thủ quảng cáo. Tôi kinh sợ nghĩ về những cô nuôi dạy hổ (cô giáo mầm non) bắt con đỏ học cái bài hát quảng cáo sản phẩm. Nhưng điều bất bình khó tin nữa là: đến cái phiếu bé ngoan của các cháu cũng là “Bé Ngoan” với 100% nội dung quảng cáo sữa: choán hết tấm phiếu là hai con hươu thèm khát ngóc cổ vào, ngậm ống hút hút cả xô sữa dưới sự cổ vũ hí hửng của… ông mặt trời.
Ai cho phép nhà trường phát cái Bé Ngoan đó cho con tôi? Các con của chúng tôi, khi đi mẫu giáo, chúng không có quyền từ chối phiếu bé ngoan có hình quảng cáo sữa (tôi tạm thời chưa bàn về chất lượng sữa ở đây). Vì các cháu còn quá bé bỏng, chúng như những tờ giấy trắng Nhưng, tôi có quyền không cho con uống một hãng sữa nào đó quá đi chứ. Sao các vị lại (vô tình hay hữu ý?) thông qua đàn con thân yêu của chúng tôi bắt chúng tôi phải tòi tiền ra uống loại sữa đắt đỏ mà các vị đang quảng bá? Thế mai các vị làm phiếu bé ngoan với hình ảnh lũ trẻ đẹp như thiên thần đang làm xiếc trên nóc các toà nhà cao tầng rồi bêu nắng tắm ao với ếch nhái rắn rết để xui dại con tôi, tôi cũng phải hứng chịu sao? Trường hợp “nhẹ đô” nhất thì đánh bài ngửa thế này: nhà tôi nghèo, không thể ki cóp đủ tiền để cho con ăn thứ bánh ấy, đánh răng kem ấy, và uống sữa ấy… thì các vị có cho tôi tiền để hầu con tôi không? Con tôi nó khóc hết nước mắt vì kém bạn kém bè thì sao?
Như vậy là, từ những chi tiết nhỏ nhất, nó ngấm sâu vào nhà trường, giáo viên và con trẻ (ở mức độ đáng trách), rồi bi kịch cứ thế bị đẩy cao lên. Những chuyện xôn xao dư luận kia sẽ không là khó hiểu nữa, khi bạn có một vài đứa con đang lẫm chẫm đến trường và thường phải buốt lòng vì những chuyện lặt vặt mà dễ gây tổn thương về một môi trường sư phạm xuống cấp như vừa kể
Đúng là chưa thấy quan tài thì chưa đổ lệ!
