Tôi chọn tự do

Trích từ Trang Ha's blog. Trân trọng cảm ơn nhà văn

Cảm ơn chị Thu Hà và anh Việt Dũng - báo Tuổi Trẻ về bài báo này

Chủ Nhật, 14/10/2007, 02:45 (GMT+7)

“Tôi chọn tự do”

TTCT - Tóc ngắn, chân dài, mê và chơi xe máy thể thao, là một blogger có hạng, thừa năng lượng để có thể làm một lúc 4-5 việc: bảo vệ luận án thạc sĩ, làm báo, làm dự án giúp đỡ cô dâu Việt, admin cho một website toàn đàn ông và phóng xe máy đi du lịch... một mình...

Nhà văn Trang Hạ - chủ nhân blog tiếng Việt “hot” nhất với 2,7 triệu lượt truy cập

TTCT là

Những hình ảnh mà Trang Hạ xuất hiện trước cộng đồng, cả online và offline khiến ít ai nghĩ cô là một nhà văn, một nhà thư pháp. Càng ít ai nghĩ cô là một “công dân mạng chân chính” với tất cả những ý nghĩa tốt đẹp nhất của khái niệm đó. Nhưng đã vào blog Trang Hạ, và nhất là từng làm việc với cô, chỉ có thể lắc đầu thán phục: hình như một ngày của cô có... 30 giờ!

Duyên nợ với cô dâu Việt

“Khi mới sang Đài Loan, tôi cũng như rất nhiều người khác có ác cảm với cô dâu Việt: tại sao cũng nghèo, cũng khổ, nhưng tôi vẫn quyết tâm học hành tử tế, vẫn tự quyết định được số phận mình, mà họ lại có thể cam tâm để cho người ta cởi quần áo xoi mói như xem một món hàng, bán rẻ mình cho một tương lai vô định. Mà đã chấp nhận thân phận làm dâu xứ người sao họ không trang bị những kiến thức tối thiểu là vài câu tiếng Hoa, là số điện thoại gọi cảnh sát...

Nhưng sống lâu rồi ở Đài Loan mới thấy, mới biết không số phận cô dâu nào là giống nhau, không một bi kịch nào giống bi kịch nào, và tất cả đều làm cho tôi phải quan tâm, phải bức xúc, phải hành động”. Trang Hạ nói như vậy khi được hỏi vì sao lại chọn đề tài cho luận án thạc sĩ tại Đài Loan là “Nghiên cứu về sự tiếp thu và hiệu quả các chương trình truyền thông của cô dâu Việt”.

“Các học giả khả kính cùng các nhà ngoại giao đóng hộp trong các thư viện và những bộ lễ phục chắc chắn không thể thu nhận được những thông tin mà tôi không những đã thu nhận mà còn tự trải nghiệm qua bốn năm ở Đài Loan, vì tôi sống với nhiều thân phận: sinh viên, nhà văn, nhà báo, người tình nguyện - Trang Hạ nói, vừa tự tin vừa buồn bã - Ai cũng biết cô dâu Việt là một vấn đề xã hội của Đài Loan và VN. Ai cũng nghĩ nên giúp đỡ họ. Nhưng giúp như thế nào thì lại là một vấn đề cực kỳ nan giải, phức tạp. Ví dụ đơn giản tưởng như dễ làm nhất là chương trình truyền thông cho cô dâu Việt. Ai cũng nghĩ buổi tối là giờ dễ xem nhất và đông người xem tivi nhất.

Nhưng đâu có ai đến từng nhà có cô dâu Việt để biết rằng giờ ấy chồng thích xem thời sự, bố chồng thích xem thể thao, mẹ chồng thích xem phim truyền hình, em chồng thích xem ca nhạc, còn cô dâu Việt thì đang... rửa bát. Cô chỉ có thể nhìn lên màn hình tivi khi mọi người xem xong chương trình yêu thích của mình và công việc nhà đã xong. Nghĩa là vào nửa đêm.

Cũng đâu có ai bỏ công tìm hiểu xem tivi trong các gia đình ấy nằm ở đâu? Chỉ có trong phòng khách thôi hay phòng ngủ cũng có? Cái điều khiển tivi luôn nằm trong tay người có quyền lực trong gia đình. Có mấy cô dâu Việt được cầm remote mà lựa chọn chương trình dành cho mình? Một chuyện nhỏ hơn nữa là phát tờ rơi: bến xe, ga tàu, phòng đợi sân bay... hầu như đều có tờ rơi hướng dẫn cô dâu Việt, nhưng có mấy cô dâu Việt chủ động ra quầy sách báo rút một tờ rơi xem người ta nói gì trong đó? Chủ động tìm kiếm thông tin chỉ là thói quen của xã hội phát triển. Với cô dâu Việt, muốn họ đọc, ít nhất phải dúi vào tay từng người”.

Và cũng chính vì thế mà Trang Hạ mới trở thành admin của Vietnamclub - diễn đàn của những ông chồng Đài lấy vợ Việt, đến năm 2006 đã có 700 thành viên. Là phụ nữ duy nhất trong một thế giới toàn đàn ông, cô phải tư vấn từ việc nên gửi tiền về VN cho nhà vợ bao nhiêu một tháng thì vừa, đến việc đau đầu nghĩ xem có nên dịch hay không dịch một tin nhắn từ điện thoại di động của vợ mà ông chồng đã cẩn thận chép lại từng mẫu tự. Dịch thì ông chồng sẽ biết vợ ngoại tình, nhưng không dịch thì có vì thế mà gia đình họ yên ấm? Cuối cùng là giải pháp: vẫn dịch, nhưng cảnh báo ông chồng về việc chính ông cũng có một phần trách nhiệm trong sự rạn nứt tình cảm và đề nghị họ ngồi lại nói chuyện với nhau. Rồi cảnh cáo: Về nhà không được “nặng tay” với vợ, nếu không sẽ bị khai trừ khỏi câu lạc bộ kèm theo chú thích ngay dưới nick name: “Đánh vợ!”.

Đấy vẫn không phải là việc nặng nề nhất mà Hạ trải qua khi quyết định dấn thân vào hoạt động xã hội mệt mỏi này, kèm theo nó là những lần năn nỉ các hãng hàng không chuyên chở miễn phí sách báo từ VN sang phát cho các CLB cô dâu Việt, thuê luật sư tư vấn và bào chữa, những lần ra tòa, những cuộc “bút chiến” với báo chí địa phương khi họ đăng tải những bài báo đầy khinh miệt cô dâu Việt, và những nỗi tủi hận xót xa không dễ xóa nhòa về những đồng bào bất hạnh của mình. Mà cô dâu Việt ở Đài Loan thì có ít đâu: 90.000 người - chưa kể 10.000 đã bỏ về VN trong năm 2006 vì nhiều lý do: chồng chết, hết hạn visa, bị trục xuất vì phạm tội... Tất cả những điều đó làm cho người cầm bút đau đớn. Và chị tải tất cả trên blog.

Vẫy chào hạnh phúc, và chọn tự do

Là một người nghiên cứu về truyền thông, Trang Hạ hiểu sâu sắc ý nghĩa của việc chủ động đưa thông tin và điều khiển được cách nó xuất hiện trước công chúng. Chính vì thế mà từ năm 2002 chị tiếp cận với blog và sau đó một năm, 2003, khi chị sang Đài Loan, viết blog hằng ngày đã trở thành một công việc, một say mê, một hoạt động sáng tạo của công dân đa năng này.

Trang Hạ có hai blog, một tiếng Việt, một tiếng Trung. Tất cả những gì chị viết trên blog đều là công việc (bài báo, truyện ngắn, tác phẩm dịch, giáo trình chuẩn bị đi giảng muốn sinh viên đọc trước...), nếu không thì là quan điểm, nhận định, chủ kiến. Tâm trạng - nếu có - cũng chỉ là tâm trạng cụ thể sau một sự kiện cụ thể. Trang Hạ rất tự tin: “90% những gì tôi viết là cuộc sống, 10% là tình cảm và sáng tạo của tôi. Và 100% những entry trên blog của tôi đều là những bản thảo hoàn chỉnh, có thể in được”. Hai trong số đó vừa được in thành sách và trở thành ấn phẩm bán chạy trên thị trường sách: Xin lỗi, em chỉ là con đĩ (tác phẩm dịch) và Những đống lửa trên vịnh Tây Tử (tập truyện ngắn).

Yahoo châu Á xác nhận cùng với blog của Joe - anh chàng Canada viết tiếng Việt, blog Trang Hạ là blog tiếng Việt có page view cao nhất hiện nay: tính đến 20-9-2007, trước ngày chị tạm đóng vì không đọc xuể comment, đã có 2,7 triệu lượt người truy cập blog của chị. Trung bình cùng lúc có khoảng 15-30 người truy cập, tùy vào thời gian trong ngày.

Tính chuyên nghiệp và “thủ đoạn” cao - Hạ tự giễu mình như vậy - cũng là nguyên nhân page view tăng liên tục: một entry buồn xen lẫn một entry ngộ nghĩnh, những vấn đề xã hội đau đầu nhức óc được post trước một entry về một chuyến du lịch thú vị. Và những cuốn tiểu thuyết dịch luôn luôn tìm được điểm gay cấn hay nhạy cảm nhất để dừng lại. Người đọc quả thật đã bị Trang Hạ dẫn dắt. Họ tò mò, sáng vào, trưa lại vào, xem có gì mới, tối vào lần nữa xem comment có gì hay. Lâu lâu chị lại tạm đóng blog. Có thể vì quá bận không viết được gì mới, cũng có thể vì mệt mỏi quá đọc không xuể, nhưng cũng có khi là... thủ thuật.

Hàng ngàn blogger khác lại gõ cửa. Có rất nhiều việc Trang Hạ đã giải quyết không phải thông qua những thủ tục hành chính vốn ở đâu cũng nhiêu khê và mệt mỏi, mà chính là qua blog. Bạn đọc biết nhiều hơn đến một Trang Hạ - nhà văn dấn thân - cũng là qua blog. Chị thật sự không nhớ mình đã có bao nhiêu truyện ngắn và truyện dịch, nhưng lại nhớ số trang nếu nó được in ra: hơn 1.000 trang khổ A4 - nghĩa là hơn 2.000 trang sách. Con số không nhỏ với một người viết 32 tuổi.

Trong rất nhiều truyện ngắn của mình, Trang Hạ để cho nhân vật đau đớn giằng xé giữa hạnh phúc bình lặng và tự do bão tố. Tất cả các nhân vật của chị đều từ chối những căn phòng có rèm cửa sổ đẹp và phòng tắm tiện nghi để chọn chiếc xe máy phân khối lớn và độc hành trên những con đường vắng nhiều dốc. Không ai bắt họ phải làm thế. Cũng như không ai bắt Trang Hạ phải sống chết vì những cô dâu Việt ở xứ Đài - họ thậm chí chưa bao giờ cảm ơn chị. Nhưng chị đã chọn cách sống ấy. Như một nhân vật của chị (mà người đọc trên mạng tin đến 90% đó là hình bóng Trang Hạ) đã thú nhận: “Tôi nhìn thấy tôi sẽ đen thùi đứng lại bên vệ đường, vẫy tay nhìn cái chuyến xe hạnh phúc nói bye bye. Tôi lỡ rồi, song tôi cũng không lên đâu, tôi sẽ chọn tự do!”.

Vài dòng tiểu sử Tốt nghiệp khoa tiếng Trung ĐH Quốc gia Hà Nội nhưng lại thích làm báo, thế là quyết làm bằng được. Vào một tờ báo thuộc loại ăn khách nhất của tuổi teen, với tất cả những vinh quang ngọt ngào của nghề nghiệp, rồi một ngày bỗng thích mở trường dạy thư pháp, thế là về vận động ngay sư cụ chùa Tào ven hồ Tây gần nhà cho phép dùng nhà chùa làm địa điểm mở trường, rồi hăng hái đóng bàn đóng ghế, vận động mọi người đến học, còn mình thì dạy gần như không công. Đến khi đang yên ấm làm phóng viên mảng giáo dục ở một tờ báo lớn nhất miền Bắc, lại quyết định khăn gói sang Đài Loan theo một học bổng thạc sĩ về xã hội học. Và bây giờ chị trở về để chăm mẹ chồng ốm, cùng lúc làm chương trình “Kết nối trẻ” 5 phút một tuần cho VTV6, kiêm chuẩn bị cho một dự án về giới thiệu du lịch Đài Loan (tự viết kịch bản, tổ chức quay, tự làm MC). Sau nữa là một dự án về Ngày văn hóa VN ở Đài Loan: “Nhất định sẽ không có áo dài và nón lá, nem và phở. Tôi muốn người ta biết đến một VN đương đại, đang sống, đang thở, cùng cả thế giới. Nhất định tôi sẽ tư vấn để công việc tổ chức diễn ra rất khác, mà vẫn rất VN”. Sau tất cả những công việc đó, lại xách vali lên đường. Con gái chị năm nay 7 tuổi, chị đi năm con 3 tuổi. Biết mình không thể chăm nó tốt như ông bà nội, nên chị lại ra đi một mình

Trái tim Việt Nam

Nhạc & lời & trình bày: Tuấn Khanh


Em có yêu không, tuổi xuân thờ ơ?
Vui sống vô tri cứ như cầm thú
Không hay chung quanh nỗi đau con người
Miệt mài ca hát, đói khát niềm tin

Em có hay không trái tim Việt Nam
Qua bao đau thương vẫn nguyên lẽ sống
Có rớt nước mắt vẫn ngẩng cao đầu
Người người chia sớt để qua bể dâu

*** Nếu có chết ngày mai
Chỉ xin được thấy đất nước tôi tự do
Hãy nắm chặt bàn tay
Để gieo mầm sống ước mơ ngày mai
Việt Nam phải vẹn nguyên
Không thẹn cùng tổ tiên

Em có nghe không, nước non Việt Nam
Rên siết phân ly trong tay kẻ gian
Hãy cất tiếng nói để mãi lưu truyền
Lời thề giữ lấy nước Nam vẹn nguyên

Tiếng thét giữa trời xanh

Tiếng thét

Một tiếng thét giữa trời xanh_Sóng dậy.
Đất nước này không phải của_ Riêng ai,
Núi trả núi, sông đền sông_Đòi lại.
Nam sơn hà một dải định_Thiên thư
Trong Vũ trụ bao la không_Cùng Tận
Việt Nam mình bất khuất sử_Lưu danh
Sông có cạn, núi có mòn_Vẫn giữ
Lệ có nhòa, máu có đổ_Xông lên!

Tác giả: Sean Nguyen

Dân ngoan.

Một "chăm phần chăm" dân tình ta đội mũ bảo hiểm (MBH)! Bước ra đường bây giờ, thử đảo tới đảo lui, đảo đến toét mắt ra cũng chẳng tìm thấy trên đầu người nào thiếu MBH, không biết ở các thành phố khác hay ở các vùng quê họ thực thi quy định này của chính phủ ra sao nhưng nơi tôi ở thì nghiêm thật!

Thế mới biết tiền bạc tuy mất giá đến đâu nhưng một trăm năm mươi nghìn kể ra hòm hòm mà đi chợ mua rau cà mắm muối cũng nuôi đám con nhà nghèo được đến dăm bảy ngày chứ không đùa. Nếu nhỡ có bị đau bụng thổ tả hoặc con bị sốt nóng, lên cơn động kinh gì, cái Phác-ma- xi chỗ kia thôi, cách nhà chỉ năm bảy căn nhưng có vội đến đâu, vắt giò lên cổ thì cũng nhớ nằm lòng là thượng ông Bảo hiểm ấy lên đầu rồi hẵn đi cho đỡ rách việc!

Thấy dân tình ngoan ngoãn chấp hành, nghe lời răm rắp, các quan chức Ủy ban ATGT quốc gia xoa tay hoan hỉ .. có khi bây giờ các ông lại chẳng đang khui sâm banh ăn mừng thành công vì ghi được điểm mười với chính phủ. Hào hứng thế này không khéo các ngài lại tiếp tục cho ra tiếp luật về Áo bảo hiểm, Quần bảo hiểm, Giày dép bảo hiểm nữa thì ...! Lạng quạng nhỡ biết đâu chính phủ VN ta được thế giới đưa vào bảng xếp hạng "Tốp ten" những nước biết thương, biết lo cho dân thì sao nhẩy ? Đừng nhé,"Xì tốp hia" thôi, các bác cho em can ạ!

Còn thì chưa kể vô số các công ty sản xuất & kinh doanh MBH đang ngày đêm rủng rỉnh đếm tiền, mấy mươi triệu cái mũ, nói chính xác là hăm mốt triệu cái chứ tưởng chơi! Có bao nhiêu tỉ bạc tiền lãi từ MBH được người ta thu vào nhẩy? Những ai, ở đâu được hưởng lợi nhiều nhất nhẩy? Biết chết liền!!

Ái dà, dân tình chấp hành kiểu này chỉ có ...báo hại các bác CA lập chốt kiểm soát ngồi chơi xơi nước, đuổi ruồi cả ngày có khi chưa xé được tấm biên lai nào! Buồn nhỉ, ai mà muốn ngồi không thế đâu nhưng Xếp đã bảo rồi, kế hoạch là trường kỳ kháng chiến chứ chả phải phong trào, chả phải mì ăn liền, chả phải đầu voi đuôi chuột như những lần trước đâu, nhẩn nha mà làm, nhớ đấy!

Chết chửa! Nhắc đến công an lại cứ khoái nói chuyện, có ối chuyện về các bác "Công an là bạn của dân", chả nói thế nào được.

Ngày xửa ngày xưa ấy lúc tôi mới tuổi đôi mươi, mỗi khi có việc lên đến CA phường: Khổ thân em, biết rồi! Ti tỉ sự khó đang chờ mình đây... Này nhé, co tay gồng con chuột (nhắt), nghiến răng (kèn kẹt), miệng ngậm bồ hòn mà như ngậm kẹo "Súc-cù-là Em Em", miệng lẩm nhẩm: Cố lên, tất cả Vì tương lai con em chúng ta!

Đến nơi rồi nhớ"vào vai" cho thật lễ phép, nhu mì, một thưa..., chứ đến hai ba thời cũng cứ thưa nốt. Vậy, kiên trì đi đi lại lại, rã giò rã cẳng, vã mồ hôi hột vì một loại giấy tờ gì đấy là chuyện thường tình!

Cách đây khoảng hơn 4 năm, khi bị mất thẻ CMND tôi lo đi làm lại. Lóc cóc đi từ 6 sáng, vì nhân dân đi làm thẻ quá đông mãi đến 1oh trưa mới đến lượt. Cả đời từ lúc cha sinh mẹ đẻ chỉ mới được làm CMND có một lần, lại không thấy nơi nào hướng dẫn chỉ bảo gì sất thì ai mà biết! Bác CA xem giấy tờ của tôi rồi phán: Thiếu rồi, về bổ xung ở CA phường!

Báo hại tôi mất thêm cả ngày nữa chen lấn chầu chực để nộp lại. Khoảng hai ba hôm sau lấy vân tay, rồi đến chen lấn để chụp ảnh, nửa tháng sau mới có được cái thẻ! Ai đã khổ vì nó rồi khắc biết, quý hơn vàng, quý nhất trên đời còn gì!

Ngày nhận thẻ, nhìn nó mà cứng họng, đến nổ đom đóm mắt! Đồ cái thứ phó nhòm thổ tả, cái đồ phó nhòm ăn hại đái nát! Chút dung nhan thầm lặng của bà lặn đâu mất, chỉ thấy vêu trên cái CMND một con mẹ ốm đói, hốc hác và mốc meo như nạn nhân nạn đói Sô-ma-li đi lạc qua xứ Việt! Lại thêm một lần nữa nghiến răng! Giờ thì có đi đâu, làm cái gì cũng phải xài đến"con mẹ" ấy! Nỗi ám ảnh hay "Niềm đau chôn dấu" ?

Bẵng đi một thời gian khá dài ít có dịp, mới hôm qua tôi lại lên đường tái ngộ...CA phường để xin gia hạn tạm trú nộp Sở điện lực. Nhà tôi xưa nay vẫn dùng tiêu chuẩn điện của 3 hộ, nếu trễ hạn mất toi một hộ điện, lấy đâu ra để còn rủng rỉnh mà ngồi "anh tẹc nét"!

Vào gặp bác ngồi bàn làm việc, tôi trình giấy tờ, bác ta nhìn rồi cầm bút viết ngay, viết xong đóng dấu cái cụp chỉ trong 3 phút ( chỉ chậm hơn ta click chuột một tí thôi). Đưa cho tôi tờ đơn đã ký và bảo : Nộp cho 1 nghìn!

Tôi ngớ ngẩn lắm nên chả biết nhà nước ban hành cải cách từ thưở nào mà thủ tục nhanh gọn bất ngờ thế nhỉ!!

Cảm động quá, mở ngay túi xách để tìm tờ bạc một nghìn, chỉ có vài đồng cắc năm nghìn thôi! Lục qua ngăn túi bên kia tôi thấy có vài đồng giấy bạc cũ bèo nhèo... à đây rồi! 3 tờ giấy bạc 200 và một đồng 500, cộng lại 3 tờ cả thảy được 1 nghìn mốt, dư hẳn những một trăm (tôi vốn có gien con nhà kẹo kéo từ đời ông cố) để "boa" cho lịch sự !

Thế thì được, xếp ngay ngắn tôi quấn lại rồi đưa, bác ta quẳng ngay vào ngăn kéo (hú hồn luôn !Như vậy là tờ nào mặc kệ, không có vụ thối lại !) Định bước về nhưng sẵn hỏi thêm thủ tục chuyển qua hộ khẩu thường trú. Bác đưa ra 2 mẫu đơn in sẵn, bảo tôi đưa tiếp 2 nghìn và nói yên tâm, thủ tục nhanh lắm, chỉ lên đây nộp đơn (1 cửa) rồi 3 ngày sau là có hộ khẩu! Sướng thế còn gì. Tôi đành móc ra đồng cắc 5 nghìn nhưng không quên bảo bác đưa lại số tiền một nghìn mốt ban nãy!

Bụng cũng thấy vui vui, tôi ra chỗ để xe nhưng miệng lầu bầu: Đáng lý bác nhà ta phải sung sướng, phấn khởi khi được phục vụ nhân dân, nhờ nhân dân mà bác có công ăn việc làm chứ..., đằng này ký tờ đơn ai lại đi lấy một nghìn bạc..., 2 cái mẫu đơn bằng thứ giấy mủn vàng khè màu cháo lòng, "phô tô cọp bi" loang lổ, cả giấy má cộng lại không đáng đến ba trăm bạc (xin lỗi, giấy đó cho còn đánh thêm! Một tờ A4 to mịn mà trắng toát như bông bưởi chỉ có bảy chục bạc) thế mà làm mình mất toi tất cả những bốn nghìn, tiếc thật, chả gì cũng mua cho con được mấy cây kẹo mút !

Lần sau có đi ký đơn bà thề không quên đem hẳn theo một nắm tiền lẻ !

Viết lên trang giấy trắng

Ảnh của chú Mai Kỳ chụp sáng 9/12 trước ĐSQ Trung cộng

(nguyên văn chú thích của nhà báo)

Vào Blog của nhà báo Xuân Bình, tôi muốn comment những giòng này nhưng post nhiều lần vẫn không được ? Đành mang về blog mình vậy:

"Xin phép được là người tiếp theo mang "Tổ Quốc" về blog mình. Tôi thực lòng ao ước bài này sẽ đưa vào sách giáo khoa cho trẻ...Thật cảm ơn, "Tổ Quốc" đang đánh thức mọi tâm hồn Việt Nam"

Tổ Quốc

Hôm nay con là người trẻ tuổi nhất trong đoàn biểu tình phản đối TQ xâm lược Việt Nam. Lần đầu tiên con đi biểu tình. Lần đầu tiên bố muốn dạy con bài học về tình yêu Tổ Quốc.

Bố định sẽ viết “ Tổ Quốc” sau khi xem xong chương trình thời sự của VTV để nghe ngóng động thái chính thức từ phía chính phủ sau sự kiện này. Vẫn biết là là vô vọng và đến cuối chương trình không hiểu sao bố đã lịm đi. …(Con vẫn biết là bố chưa bao giờ đi ngủ sớm) Hình như bên tai bố còn vẳng tiếng ông phó thủ tướng kêu gào đội mũ bảo hiểm để…bảo trọng?! Thật hãi hùng trong giấc mơ bố nhìn thấy có hai Tổ Quốc. Một Tổ Quốc của bố con mình. Nơi có đảo Ngọc Vừng với lũ chim ruồi có mỏ nhọn và rất dài. Nơi có bầy cá nhiều màu bơi tung tăng dưới biển Ninh Vân. Nơi chúng mình có những lần trượt cát vô cùng lý thú ở mũi Né. Nơi có Đà Lạt mây bay lẫn trong bờm ngựa… Còn một Tổ Quốc khác của các chú công an những người lạnh lùng nhìn những người đi biểu tình như tội phạm. Những người xua đẩy bố con mình ra khỏi vỉa hè 46 Hoàng Diệu, một con đường mang danh một người dân Việt đã tuẫn tiết khi đất nước bị nạn ngoại xâm. Chúng ta đã bị đẩy khỏi đường biên của tình yêu nước bằng những lời quát tháo, hích đẩy và cả những lời nói ngớ ngẩn. Một chú mắt trợn ngược nói như quát: chỉ có các ông các bà biết yêu nước? Yêu nước phải đúng pháp luật chứ!? Bố tiếc cho thái độ ứng xử của những người ra lệnh và những người chỉ biết thừa lệnh. Để có uy quyền như cảnh sát Anh ( một nước dân chủ và giàu có) hay đàng hoàng như quân cảnh Nepal (một quốc gia đói nghèo, độc tài) cũng cần phải mất nhiều thời gian.

Nhưng mà thôi Phim ạ, chuyện đó nhỏ, chúng ta bỏ qua. Hôm nay Bố muốn trao đổi với con về Tổ Quốc- Chiến Tranh và Thái độ của chúng ta.

Bố không nhớ rõ ai đó đã từng ví dân tộc ta như nàng Kiều. Nay ngã vào tay Sở Khanh, mai không thoát Tú Bà, mốt thoảng qua chút danh giá Từ Hải… Một số kiếp trầm luân đầy ô nhục. Chúng ta từng chịu 1000 năm Bắc thuộc, hơn một trăm năm Pháp thuộc và hơn nửa thế kỷ bị Trung cộng, Nga xô, Mỹ xâu xé. Thế hệ ông bà con từng cay đắng vì câu thơ: nếu lịch sử chọn ta làm điểm tựa. Ôi sao có một thời người ta ngây thơ, hồn nhiên đến vậy. Thực lòng bố nhìn đất nước ta mấy chục năm qua thật giống như những quân cờ trong cuộc chơi của những đại bá mà thôi. Những quân cờ trong bàn cờ bố con mình vẫn chơi sau mỗi bữa ăn. Những quân cờ chẳng thể tự nó làm nên chiến thắng. Chúng ta có Tổ Quốc. Chúng ta phải gìn giữ nó. Nhưng chúng ta đừng điên khùng hoằng dương thần chiến tranh. Nói như nhà thơ Nguyễn Duy: người thua trận đầu tiên luôn là người dân chúng ta. Huân chương ái quốc thì đỏ rực trên ngực những người… xa trận mạc, không bao giờ gần mũi tên hòn đạn. Máu ở đây còn hoa ở đâu?

Trên blog của mình chú Huy Đức có đưa ra bài học Thái Lan một dân tộc tự hào là không phải đương đầu những đế quốc to. Bố đã từng mua cho con những robot rất đẹp trên đường Rama 2, con đường mang tên ông vua mở đầu cho lịch sử của dân tộc Thái với những hòa ước Bồ, Hà, Anh. Lịch sử dân tôc Thái hôm nay được viết lên từ hòa bình. Cách đây hình như 11 năm, bố đã đọc bài của chú Vũ Mạnh Cường sau khi đi Tiệp Khắc về. Bố nhớ như ghi khắc câu của một người bạn Tiệp Khắc đã nói với chú VMC: để hôm nay các bạn có thể ngẩng cao đầu và gõ gót giày kiêu hãnh trên đường phố Praha cổ kính, diễm lệ, đã có biết bao lần dân tộc chúng tôi đã cúi mặt trước kẻ thù.

Vậy bố viết những dòng chữ này có gì mâu thuẫn với việc đưa con đi biểu tình không? Câu trả lời là : Không! Lúc này đây, dù ông Lê Dũng có nói chúng ta tụ tập, hoạt động chưa có phép thì chúng ta phải có tiếng nói, hành động của mình để có áp lực cho bản thân và cả cộng đồng cùng tìm kiếm những giải pháp tốt nhất trong việc bảo vệ chủ quyền đất nước. Ít nhất thì cũng phải để cho những kẻ xâm lược hiểu rằng đi cướp đất không phải là việc thò tay vào túi quần đùi. Cuộc chiến bảo vệ chủ quyền chắc sẽ cam go lâu dài và chẳng dễ dàng chút nào. Chúng ta đi biểu tình để ít nhất cũng “hiểu” và… “cảm thông” với những “khó khăn” trong nội bộ những người cầm quyền. Có nhóm thân Mỹ. Có người thân Trung cộng. Có những người trong số họ đang được chính Trung cộng bảo hiểm cho chiếc ghế quyền lực. Ở Bắc Hàn có người trong số họ còn cầm văn bản và đọc ê a câu: “nhân dịp này tôi đề nghị chúng ta nâng cốc”. Có những người thật tươi tắn ở Phù Tang khi khói hương chưa tan lạnh trên nấm mồ bao người xấu số ở cầu Cần Thơ. Có người còn lên truyền hình đổ vấy cho phương pháp tính toán sai về mức độ của tình trạng lạm phát …những người này hạnh phúc thật. Chắc vợ con họ chẳng bao giờ phải đi chợ với cái đầu đầy toan tính, với cái miệng leo lẻo mặc cả như mẹ con.

Chúng ta đi biểu tình cũng là để có cơ hội bộc lộ rõ mình hơn. Bố dốt tiếng Anh. Trước khi viết khẩu hiệu bố đã cẩn thận gọi điện cho một chú giỏi tiếng Anh để biên tập lại. Vậy mà chúng ta đã viết gì? Truong Sa- Hoang Sa of Viet Nam. Khi hình ảnh của chúng ta được pốt lên không biết bao tờ báo và blog thì cũng là lúc Bố cay đắng, nhục nhã khi đọc được một comment: đại diện cho trí thức VN là thế này sao? Chúng ta kém cỏi từ câu nói, từ chữ viết. Chúng ta thua ngay từ những phút khát khao chiến thắng nhất. Vậy là bài học đầu tiên bố con mình phải học là tự nhìn nhận lại bản thân, nhìn nhận lại Tổ Quốc, nhìn nhận lại phép hành xử của kẻ yếu trong thời loạn lạc. Khi thiếu tri thức, nghèo tiền bạc chúng ta phải nhẫn nhục nhiều, nhiều năm để học cách chiến thắng thôi con ơi!

Khi viết đến đây bố đọc được lời một số người kêu gọi chiến đấu hay loan tin họ đã đánh sập một vài trang web của Trung cộng. Con có đồng tình không? Riêng bố thì không! Bố nhớ lại những ngày đau thương năm 1979. Bao người dân đã gục ngã trước mũi súng kẻ thù. Ở hậu phương bọn học sinh như bố và tất cả mọi người cứ hát váng bài ca "Tiếng súng đã vang trên bầu trời biên giới..." Đài tiếng nói VN phát đi phát lại "Sức mạnh của người VN chúng ta" - bài xã luận đăng trên báo Nhân Dân của ông Hoàng Tùng. Bố không kìm được nước mắt khi nhớ lại bác Minh con đã khóc khi kể về những người đồng đội trong hải đoàn của bác đã chết thảm trước đại pháo của hải quân Trung cộng ở Trường Sa năm 1988. Kể từ đó đến nay, hải quân ta vẫn không đủ sức vượt qua hình ảnh của những tấm bia tập trận của hải quân Trung cộng. Làm sao để họ không bắt nạt khi mình thua kém về mọi điều? Đã đánh phải thắng. Đánh để thua thì chỉ nướng dân chứ không phải là yêu nước. Con hãy tự nghĩ về việc cần làm của mình. Bản thân bố sẽ tiếp tục đi Trung Quốc nhiều hơn để hiểu vì sao Trương Khiên mở đường sang Tây vực? Vì sao Trịnh Hòa vượt Ấn Độ Dương? Vì sao Lý Bạch viết thơ... say? 6 năm qua bố đã đi từ Thượng Hải qua Cam Túc Đôn Hoàng, từ đáy bể tắm của hoàng hậu Trung Hoa tới đỉnh Everest, từ hạ nguồn tới thượng nguồn Hoàng Hà hay nhiều điểm quan trọng của Vạn Lý Trường Thành...Bố luôn tự hào là một trong những nhà báo có nhiều bài viết nhất về văn hóa Trung Quốc. Cần phải học cách để trở thành một dân tộc lớn. Lúc đó chúng ta sẽ tính sổ Tam Sa mà không phải đổ máu dân đen. Phải tìm mọi cách để dụ người Tàu vào một thế trận nào mà ở đó sức mạnh của người VN chúng ta là vượt trội! Bài học ấy ông Lý Thường Kiệt vẫn để lại ở gần đền bà chúa Kho nơi gia đình mình hay đi lễ. Bài học ấy ông Trần Hưng Đạo còn cất dưới đám cỏ bên bờ sông Lục Đầu Giang nơi con vẫn hay vầy bùn mỗi lần bố con mình đi Kiếp Bạc. Bài học ấy ông Trần Khánh Dư vẫn để lộ trong những con sóng vỗ mạn tàu những lần bố con mình lang thang Vân Đồn...

À tí nữa thì quên, thứ bảy tuần trươc chúng mình đạp xe một vòng quanh hồ Tây. Chúng mình đọc lại rất nhiều tư liệu lịch sử. Con có kế nào như Khổng Minh Không lấy hết đồng đen của Tàu đúc một cái chuông xong rồi lùa con trâu đại bá xuống đáy hồ Tây chơi một lần cho đã. Học xong bài đi rồi nghĩ kế nhá! Bố đợi!

Mũ ơi là mũ

Thế là những ai có thói quen chăm chút, tỉa tót cho bộ cánh sành điệu khi ra đường phải đành xếp xó đống thời trang mũ bốn mùa, đủ màu đủ kiểu của mình lại Chỉ nay mai thôi là đến ngày toàn thể người dân VN, cứ ai bước ra đường hễ đã tót ngồi lên xe máy thì chẳng được đội cái gì khác hơn là chiếc mũ bảo hiểm (MBH) trên đầu. Thế cũng vui, anh đội, tôi đội, chúng ta cùng đội... Ai không có cứ việc móc hầu ra bao nộp phạt cho anh công an giao thông 150 nghìn, không cảnh cáo cảnh sói gì nữa.Ông nhà nước đã sắp xếp thứ tự rồi, từ tháng 9 chỉ đội MBH trên những đường quy định, từ 15 tháng 12/2007 đội hoàn toàn, ngõ hẻm ngoằn ngoèo ra đến đường quốc lộ, đường cao tốc gì, tất cả đều như nhau.

Thực ra cái mũ bảo hiểm của tôi, tôi đã mua từ vài ba năm trước, chẳng phải đợi đến bây giờ các ông nhà nước phải hô hào cổ vũ om xòm, tốn không biết bao nhiêu tiền của công sức. Chỉ có khác là lúc xưa nó đen đùi đủi, nặng lù lù một đống nên người ta chả gọi “nồi cơm” là gì… Bây giờ để cho hợp thời, hiện đại nên họ ra sức cải tạo “mông má triệt để” cho nó đỡ nặng, đỡ thô, đỡ xấu đi, cho có vẻ thời trang, màu mè hoa hòe hoa sói một chút, nhằm để khuyến khích chị em nào sợ ảnh hưởng, sợ làm xấu mất cái “mặt tiền” của mình.

Ngày xưa đi đâu đường dài thì mới phải lôi nó ra, còn bây giờ MBH như vật bất ly thân. Có nó kè kè một bên để bảo vệ, để che chắn, để “hứng đòn” khi chẳng may ta gặp tai nạn (lời giải thích của các ngành các cấp liên quan) Nó có ích cho ta bao nhiêu thì cũng gây ra lắm chuyện phiền hà, lắm lúc rách việc ra phết!

Như thân tôi đây, chỉ đơn giản là khi có việc đi chỗ này chỗ nọ phải gửi xe. Treo cái mũ ở xe thì lo ngay ngáy sợ mất, thực ra ở cái đất miền Trung, Tp Nha Trang này cũng chưa đến nỗi ba mét vuông một thằng ăn cắp. Nếu muốn gửi thì người giữ xe cũng vui vẻ xã giao “ứ ừ.. cứ để đấy”, nhưng nếu lỡ mất toi thì chả nhẽ bắt họ đền, lại đến cãi cọ lôi thôi, giữ xe chứ giữ gì … nên tốt nhất là cứ để yên vị trên đầu mà đây đây đó đó cho đến khi xong việc, thế lại gọn, đỡ lo quên hoặc mất mũ mà lại chắc hơn cả

Những ngày đầu đội xồm xồm cái mũ ra chợ, nhiều người ngạc nhiên trố mắt nhìn rồi buông một câu thật lãng xẹt " Ủa, bị sao mà phải đội MBH vậy?”. Dần dà nhìn mãi rồi họ cũng quen mắt, chẳng thấy ai hỏi han kiểu ấy nữa. Nếu hôm nào ghé siêu thị hay tiệm sách, ngày xưa họ thiết kế tủ gửi đồ làm gì tính đến khoản MBH, có nơi tiết kiệm, ngăn gửi đồ chỉ to bằng đúng gang tay. Thôi vậy, chỉ còn cách xỏ vào tay, đung đưa rồi tưởng tượng đang khoác túi xách da cá sấu của nhà thời trang Giani Versace!

Đấy, rầy rà là thế nhưng tôi thấy đặc biệt trong đợt bão lụt vừa qua, trời mưa tầm tã đến hàng chục ngày, loại mũ này xem ra đắc dụng! Mặc áo mưa xong đội thêm nó lên đầu là không phải lo mưa to gió lớn bay mũ bay mão gì. Nghiêm trọng hơn nếu gặp bão giữa đường thì không còn sợ cây đổ hoặc tôn bay ngói chém đến sứt đầu mẻ trán gì nữa, về khoản này MBH đáng được tuyên dương

Kể lại chuyện hồi đầu tháng 8 vừa rồi, khi tôi nhìn thấy tên thằng con trong danh sách học sinh lên lớp 6, ở một trường THCS nằm ngay ngã bảy kìn kìn xe cộ ngày đêm. Do thiếu can đảm cho con tự đi xe đạp, tôi biết phận mình sẽ phải làm bác tài cho nó hết năm học lớp 8 hoặc lớp 9, tức ít nhất phải 3 hay 4 năm nữa… Mỗi ngày hai lần, một tuần sáu ngày đưa đón. Riêng thứ hai và thứ sáu thì cả buổi sáng lẫn buổi chiều vì hai ngày này có thêm hai tiết Thể dục, bù lại những năm tiểu học nhà gần trường chỉ đi bộ vài phút, tôi ra tiệm chọn mua thêm cho cậu chàng cái mũ. Hai mẹ con cộng với hai thằng mũ là bốn, đi đi về về đến nay tính ra được vài tháng rồi.. Hôm qua nhìn thấy cái bandroll giăng ngang đường “Kể từ 15/12 đội…” cậu ta hỉ hả “mình chấp hành trước…”

Mũ là mũ vậy đấy. Thường thì già lão như tôi, mắt mũi đà kẻm nhẻm, có đội MBH hay không đội nhưng hễ đã chạy xe ra đường, suốt ngày chỉ lo ngay ngáy gặp phải bọn côn đồ phóng nhanh vượt ẩu, quân ma cô ma cạo chuyên dành đường lấn đất, đi đứng hỗn xược. Vô phước nó phang vào mình thì rồi mũ đi đàng mũ người đi đàng người, mà tai nạn thì trăm đường đâu có phải chỉ chuyên rình cái đầu ta mà nó "ghè" cho móp không thôi. Chân tay nguêu ngoao, thân thể chềnh ềnh ra đấy, chẳng gẫy cái nọ thì cũng sứt cái kia chứ Nói tóm lại chả phải có MBH là không còn tai nạn gì nữa. Quý vị nào rảnh rỗi mời thử đội một chiếc gọi là hàng hiệu (Honda, Yamaha hoặc Suzuki gì đấy!) cài khuy lại chặt cứng rồi thử cho xe chạy tông vào (nhè nhẹ thôi) xem xong có đúng là mình chả bị sứt mẻ tí gì nhờ có thần hộ mệnh MBH !!?? Nếu bảo có nó là chả còn tai nạn thì càng nguy hiểm hơn, bọn yên hùng xa lộ bây giờ đầy, cứ thế nó chụp cái "bảo hiểm" lên rồi tha hồ phóng bạt mạng...cần gì đến tai nạn mới chết, không ít người yếu bóng vía chỉ cần nghe tiếng gầm rú, xe lượn vèo vèo đã đủ ngã lăn ra đường mà chết ngóm rồi!!

Có lần tôi đã được chứng kiến cảnh xe mô tô "Đê vít Ạc Lây" của cảnh sát giao thông rượt đuổi người vi phạm. Lạy chúa tôi! Đâu khác gì cảnh trong phim "Ách sần" của Mẽo! Làm bà con nhân dân đang lưu thông trên đường hôm ấy phải một phen hú vía, mặt nào mặt nấy xanh như đít nhái...Ơn chúa phò hộ bọn nó chạy điệu nghệ quá nên cái "Ạc Lây" chỉ ngửi khói mà không tóm được tên bố láo nào!

Hê! Bỗng tôi lại nhớ ra thêm là sắp đến mùa cưới rồi, từ nay đến tết phải “dính” đến hai đám là ít. Lấy đâu ra xe hơi, tôi tưởng tượng cảnh xúng xa xúng xính nào áo nào váy, rồi cảnh quý cô quý bà điệu đàng, tha thướt xoa rê, xường xám, mi giả chớp chớp não nùng, nước hoa thơm lịm, ..rồi những nàng thiếu nữ xinh tươi, lả lướt ngồi trên “Éc hát”, “Bây xì” với lại “Ê lí dà bà ..” thời thượng, mới cáu mà ai ai cũng chồm hỗm trên đầu cái của nợ này thì… hực! hực! Thôi thôi, không ổn tí nào, phận mình lóc cóc cái xe máy đà cũ hoét, đã vậy thì một công hai việc, ăn chơi phải tốn kém, ngoài tiền bỏ phong bì còn phải tính thêm cả cái khoản "Tát-xi" nữa mới đủ bộ!

Viết để kỷ niệm ngày toàn dân VN (đi xe máy) chào tạm biệt mũ kiểu!

Ngày nào bé cũng ngoan

Bài viết của tg Đỗ Lãng Quân trên báo VN net.

Tôi cũng hay đứng trên bục giảng, với niềm vui nhỏ nhẹ rằng hình như mình còn làm được một cái gì có ích cho những cô bé cậu bé đang ngong ngóng nuốt lấy từng lời của thầy cô ở bên dưới. Tình thầy trò, theo đúng nghĩa, thật thiêng liêng. Khi còn học trường làng, cái khẩu hiệu này luôn được kẻ trang trọng nhất trong phòng học, đại ý: Nghề dạy học là nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý. Cũng như độ ấy, khi tình cờ “phát hiện”, tôi không tài nào hình dung được cô giáo của mình lại có thể cũng ăn cơm rang trong bữa sáng, rồi chiều đến lại đi gánh phân bón lúa ngoài rộc ruộng trung du. Cô ở làng bên, tôi ngỡ cô là một nàng tiên giáng trần, tôi chỉ nhận ra cô biết đặt quang gánh lên vai, khi cô đột ngột về làm dâu ở xóm tôi.

Cảm giác thiêng liêng dành cho thầy cô theo tôi mãi khi vào cấp III, vào đại học. Còn bây giờ, mở báo ra, tôi rất hay bắt gặp những cái tin vừa chân thật, chân tơ kẽ tóc đến không thể rõ ràng hơn; vừa rất là “khủng bố tinh thần”, kiểu như: thầy cô bắt học sinh liếm ghế, tự nhét giẻ vào mồm, phải phơi nắng đến lả đi, tự vả vào mặt mình đến… ngất xỉu, phải chạy 200 vòng quanh sân vận động, phải bò theo kiểu thú bốn chân 100 vòng quanh lớp học; rồi đáng sợ hơn là những thông tin dồn dập về những vụ bắt giam, xử án các thầy giáo hiếp dâm, cưỡng dâm, khống chế nữ học sinh làm “nô lệ tình dục” cho mình, gạ đổi tình lấy điểm (từ ngữ trong nguyên văn!)… Anh giáo Lai ở Bắc Ninh hiếp dâm đến 7 cháu học sinh lớp 3 (các cháu chưa đầy 10 tuổi), có cháu, y thực hiện hành vi của quỷ tới ấy vài lần, phóng viên vào trại giam phỏng vấn, anh giáo Lai cũng khóc rưng rức như một “nhà đạo đức chân chính” (từ này tôi mượn của nhà văn Vũ Trọng Phụng). Còn anh giáo Tâm ở Đắc Nông hiếp dâm và đồi bại với hàng loạt học sinh lớp 6 của mình bằng các thủ đoạn có thể nói là mang nhiều yếu tố của… nghiệp vụ sư phạm, như ôn bài, học tại nhà thầy. Kinh khủng hơn là gã “thầy giáo” Ngọc Anh ở Kỳ Sơn, Nghệ An, y đã lạm dụng tình dục nhiều lần với 3 bé gái là học sinh lớp 3A mà y phụ trách…

Mỗi khi trực tiếp điều tra hoặc xử lý những thông tin kiểu như trên, tôi đều thấy ngượng ngùng, thấy bị tổn thương ghê gớm. Thấy chua xót rằng tại sao dục tính của con người nó lại có thể chuyển hoá năng lượng thành sự tàn độc đến như vậy? Nó không kiêng nể gì, ngay cả khi những người đàn ông kia mang danh là thầy giáo ư!?

Tất nhiên, toà án đã và sẽ phán xử những kẻ đồi bại. Song, còn có một phiên toà nữa: toà án lương tâm. Phiên toà này lưu động, quốc dân đồng bào ai cũng có mặt, đúng hơn là ai ai cũng bị buộc phải tham dự, lúc tuyên án, tất cả chúng ta đều cay đắng nhận duy nhất một mức án: sự tổn thương quá lớn. Khi cô bé Bình bị hành hạ ở ngay giữa lòng thủ đô (Q.Thanh Xuân, Hà Nội) cả chục năm trời, từ lúc thò lò mũi xanh đến lúc qua cả tuổi dậy thì, không ngoại trừ cả việc bị lột trần truồng phơi sương rồi dùng guốc cao gót đánh vào chỗ kín quy định việc em là E-va, xã hội đã công phẫn bắt giam (sẽ bỏ tù) kẻ thủ ác. Lối phố, chính quyền địa phương bị cực lực công kích vì sự vô cảm, thiếu trách nhiệm, bất lực trước cái ác giữa “trái tim hồng” Thủ đô ngàn năm tuổi.

Vụ việc cả đoàn các bé gái, bé trai nhỏ bị tra tấn, “khổ nhục kế” bắt phải đi ăn xin đến tàn tật ở TP HCM được đưa ra ánh sáng pháp luật, những bức ảnh máu me be bét trên thân thể bé thơ bị tra tấn cùng các dụng cụ tàn độc của các “đầu nậu” ăn xin bất lương được đưa lên báo. Lũ người ác đã và tiếp tục phải đền tội. Những câu chuyện như thế, vừa giống lại vừa không giống với những câu chuyện mà kẻ gây điều ác lại đội lốt giáo viên.

Dĩ nhiên, các thầy cô hành hạ, làm nhục, trừng phạt dã man, lạm dụng tình dục, hiếp dâm học sinh cũng đã bị xử lý nghiêm minh. Nhưng, việc cái ác trên “chốn linh thiêng” của sự học, trên giảng đường thường vẫn khiến người ta thảng thốt, thui chột, tổn thương hơn rất nhiều so với cái ác do một chủ quán phở, một đầu nậu ăn mày gây ra. Nỗi đau thì vẫn thế, nhưng phong vị tê tái nó khác nhau.

Chúng ta vẫn hằng thảng thốt: thầy, cô giáo mà lại có thể làm thế ư? Thầy hiếp dâm hàng loạt các bé thơ 10 tuổi trong lớp học mà mình phụ trách được sao? Liên tiếp những vụ như thế, rồi đây, xã hội, những bé em đang lớn lên và làm chủ đất nước từng ngày kia, giới học sinh, sinh viên, sẽ nhìn những người đàn ông xung quanh mình thế nào nhỉ? Các cháu, các em sẽ phải nhìn năng lực trách nhiệm của người quản lý, người giữ trọng trách “cung cấp” một bầu khí quyển bình yên cho các bé thơ ra sao? Sự tử tế, thiên lương đi đâu, hay chỉ còn lại một đám con đực tìm cách “ăn thịt” con cái bằng mọi giá? Mà, oái oăm thay, các cháu bị “ăn thịt” lại là những đứa trẻ bằng tuổi con, bằng tuổi cháu của những anh giáo đồi bại kia. Thậm chí, nói thẳng, các cháu vẫn phải gọi bố mẹ khi đi “ị”, vẫn chưa biết giống cái và giống đực sinh ra trên đời thì nó khác nhau ở chỗ nào… Nói vô phép, như các cụ nhà ta ở quê hay bảo, là những cháu bé “đi ỉa chưa biết tìm đường về”. Thầy giáo, mà có thể mất nhân tính thế sao?

Dĩ nhiên, những kẻ đồi bại đó, chỉ là số rất ít trong thế giới của “nghề cao quý nhất trong các nghề cao quý” nói riêng và trong xã hội ta nói chung - nhưng, khi mà cả xã hội đều “biết mặt biết tên” nhờ báo chí, truyền hình, các phiên toà, các cuộc bắt giam, thì sự tổn thương mà chúng ta phải gánh chịu từ đó là không nhỏ tí nào.

Một giáo viên của trường THCS Liên Hoa (Hà Tĩnh) bắt học sinh phải thè lưỡi ra liếm ghế ngồi. Một cô giáo ở Vị Thanh (Cần Thơ) bắt 3 học sinh tụt quần và đánh cho toé máu. Một nhóm học sinh tại TP HCM bị “cô giáo như mẹ hiền” phơi nắng rồi tự vả vào mặt nhau thừa sống thiếu chết. Cô Lê, giáo viên dạy môn Anh văn Trường THCS Rạch Kiến ở Long An, bắt một học sinh tự vả vào mặt cháu 200 cái, đến cái tát thứ 180 thì cháu ngất xỉu. Cháu Trâm ở Đồng Tháp, vì bị nghi lấy trộm 47 nghìn đồng mà nhà trường giao cho công an xã “ép cung” tàn độc đến hoảng loạn tâm thần. Một cô giáo ở Hải Phòng bắt học sinh “lết” (bò bằng… 4 chân) 100 vòng quanh lớp. Bé gái 5 tuổi học Trường Mầm non Việt Hưng (quận Long Biên, Hà Nội) sợ sệt kể lại cho gia đình việc bị cô giáo trói chân, trùm vào bao tải, trước khi trói, cô còn buộc chân con bằng sợi dây màu đen (lời kể của cháu) và cô giáo đã bị “xử lý thích đáng”. Cô Hoàng Thị Mai Lê, giáo viên Trường tiểu học Trường Sơn 2 - Hà Tĩnh, còn bắt 2 học sinh lớp 4 phải mang giẻ từ nhà đến rồi các cháu phải lấy giẻ tự nhét vào mồm mình. Khi một cháu ngậm giẻ lâu quá nôn oẹ; một cháu quên không mang giẻ bị cô bắt về nhà… lấy, thì sự việc mới vỡ lở. Chi tiết nhẫn tâm hơn là “cô nuôi dạy hổ” này có quyền lực của hổ dữ thật sự, một cháu quên không mang giẻ đến để “tự xử” với nhục hình nhét tự vào mồm mình, thế là cô bắt cháu phải chạy về lấy… giẻ.

Chúng ta thử bàn vài dòng về chuyện buồn bã này xem nhé.

Thứ nhất: Câu hỏi đặt ra là: sao lại có việc lạ đời đến thế?

Tôi không, và không bao giờ muốn bao biện cho những người thầy người cô tàn nhẫn với học sinh. Nhưng liệu có chuyện “việc bé xé ra to” ở một vài trường hợp nào đó không? Nếu bạn là cha mẹ của các cháu bị hình phạt kiểu “thương cho roi vọt” kia, bạn nổi cơn tam bành là điều dễ hiểu. Nên, những thông tin kiểu như trên, được công chúng đón nhận, truyền tai nhau với tốc độ khủng khiếp, nên liệu nó có bị thêm mắm thêm muối ở những “khoảng mờ” khó tranh cãi được nào đó không? Tôi cũng có con đi mẫu giáo, đi học, cũng “giao lưu” với giới thầy cô rất nhiều, nên mạnh dạn có mấy điều cảm nhận hơi riêng tư như sau, không biết có được ai chia sẻ không.

Tôi đã từng bị thầy giáo ném viên phấn vèo vèo qua mặt khi nói chuyện riêng. Từng bị thầy giáo đánh và chửi, mày không biết tao là đặc công à, khi tôi (theo quán tính) dám đỡ đòn của thầy. Vào đại học cho 10 điểm không (0), coi như liệt cả một môn, suýt treo bằng. Nhưng sau này thầy trò chúng tôi rất là hữu hảo, cái nóng nảy đó bảo là không thể chấp nhận được, sai luật và lệ thì cũng đúng, bảo là thầy quý thầy mới mắng thì cũng không sai. Bằng chứng là tôi không thấy oán giận gì thầy cả, nhưng nếu độ ấy bố mẹ tôi gọi chính quyền, nhà báo đến kiện thầy thì thầy cũng… gay to!

Ta hãy đặt bài toán: khi một cô giáo bị nhà trường tố cáo có hành vi không đúng với học sinh (ví dụ đánh trẻ), trong đó có chi tiết cô này mâu thuẫn nhiều năm với cán bộ nhà trường vì những bất cập có thật ở nội bộ lùm xùm đó, thì liệu có sự “mượn gió bẻ măng” do những âm mưu nào đó không? Khi cháu bé mầm non ở Long Biên kể với bà về việc cháu bị cô trừng phạt bằng cách trói chân bỏ vào bao tải, có phải là cô chỉ dọa kiểu ngoan nào “con ma đến bắt bây giờ” rồi cháu quá sợ mà nghĩ rằng ma đã bắt mình thật sự không? Bằng chứng là sau này, cơ quan chức năng cũng chỉ xử lý cô giáo cái tội… dọa học sinh không đúng cách và kỷ luật gì đó nhẹ nhẹ thôi.

Cũng có thể vì không ai ghi âm, quay phim chụp ảnh được tội ác; nên mới nói thác ra như thế, cũng có thể trẻ thơ bị ám ảnh bởi cái lời dọa bị trói chân bằng cái dây đen, bỏ vào cái bao tải màu đỏ rồi bé kể cho bà nội và chúng ta cứ nhất nhất tin theo một chiều? Hơn thế (tôi nhắc lại là tôi không hề có ý gỡ tội cho các cô gây tội thật sự), khi chúng ta được nghe tố cáo cô giáo bắt học sinh nhét giẻ vào mồm đến nôn oẹ, liệu giẻ đã vào miệng cháu chưa và cháu có nôn thật không? Khi cháu bé phải tự tát 200 cái, cháu tát được 180 cái, rồi xỉu, có đúng cháu xỉu và đã tự vả vào mặt mình đủ 180 cái không, ai là người đứng ra để đếm?

Việc thầy cô “dạy dỗ” học sinh kiểu “xã hội đen” (kể cả đe dọa thôi) như thế là không thể chấp nhận. Nhưng, nếu vô tình chúng ta đã “việc lớn xé ra cho lớn hơn” vì bắt thóp được cái sai của kẻ “thủ ác” rồi, thì sao? Thì chúng ta đã gây nên một sự hoang mang quá lớn, hoang mang bất lợi. Chúng ta cũng vùi dập đến không ngóc đầu lên được đối với các giáo viên “nghĩ mình thân đã nhúng chàm/ dại rồi còn biết khôn làm sao đây”. Nếu có điều kiện, bạn hãy nghe kỹ hơn lời giải trình của các thầy cô giáo nặng tay với phương pháp dân gian “thương cho roi vọt” kia thử xem. Thử xem, nếu tội ác đúng là như thế thì toà dân sự, toà hình sự và cả toà án lương tâm nữa, phải xử thẳng tay!

Khi chúng tôi chuẩn bị cho xuất bản bài viết này, cũng là khi báo chí ầm ĩ một vụ đau lòng tương tự: Tại cơ quan công an quận Phú Nhuận, TP HCM, Lê Thị Lê Vy, bảo mẫu nhóm nhà trẻ lớp mầm non Thiên Thơ, thừa nhận: do thấy bé Trân, 18 tháng tuổi, khóc quá nhiều nên đã cắt miếng băng dài khoảng 15 cm, rộng 4 cm dán vào miệng Trân trong khoảng 2 phút, khiến bé ngừng thở, hôn mê. Quyết định khởi tố vụ án vừa được ký chiều 3/12. Điều đáng nói hơn là: theo hồ sơ điều tra, Lê Thị Lê Vy mới học hết lớp 5, không có chuyên môn sư phạm, làm ở lớp mầm non Thiên Thơ từ năm 2005 đến tháng 8/2006, sau đó nghỉ việc không lý do. Đến tháng 4/2007, Vy làm việc trở lại .

Thứ haiTrước, làng tôi, đứa nào mất dạy, các cụ vác ba toong nện… gió vài cái lên trời rồi chửi: bố mẹ mày là thằng nào, thầy cô giáo mày là thằng nào mà không dạy bảo được mày? Giờ, hình như chúng ta quên mất mối quan hệ biện chứng, ràng buộc trách nhiệm đó? Con tôi học lớp 1 đã có tới 7 thầy cô giáo “phân chia” nhau phụ trách, mà cháu không thật sự gắn bó, “thần tượng” ai cả. Điều đó thật vẫn có những góc chuyên nghiệp, tiến bộ không thể phủ nhận, nhưng cháu sẽ mất cái cảm giác cô giáo là cô Tấm không bao giờ biết gánh phân bón ruộng hay ăn cơm rang cho bữa sáng của tôi độ trước. Trước, tôi học cấp I, mỗi năm chỉ có một cô giáo phụ trách, chăm bẵm từng tí một, chỉ một mình cô thôi. Tôi thấy, cái sự đưa hình ảnh thầy cô về với cõi quá đời thường, thậm chí là lầm lụi lam lũ trong mắt học sinh là điều đáng sợ - mang tính đại trà - và bản chất nhất hiện nay. Ở phần sau tôi sẽ phân tích thêm về sự chớt nhả, tán tỉnh, giường chiếu, “đong đưa” nhau kiểu hai bên cùng có lợi (gạ tình lấy điểm chỉ là ví dụ nhỏ) của thầy và trò trong các trường, Phổ thông trung học, Đại học, cao đẳng.

Trở lại với các bé thơ. Giáo viên mầm non, tiểu học giờ cũng bị cuốn theo tốc độ của xã hội hội nhập. Trong khi, thế giới của bé thơ nó đầy cổ tích, nó nhỏ nhẻ, êm đềm như trăng sao đêm rằm thế. Nơi đó, cần các thiên thần nhỏ, cần những người biết đem đến tấm gương, không gian cổ tích cho bé thơ ngơ ngác, kiểu “Con chào mào mặc áo nâu/ đến mùa ổi chín từ đâu bay về”. Chúng ta đã và đang xao nhãng điều đó. Chúng ta tặng hoa cho cô giáo, kèm theo cái phong bì, ngay trước mặt “các con” mẫu giáo và tiểu học. Cháu tôi 6 tuổi, bố mẹ là giảng viên đại học, 20/11 xong, nó gặp tôi thẽ thọt: bố mẹ cháu được tặng toàn phong bì tiền, cháu mở ra, tiền rơi đầy sàn nhà. Thậm chí, ở nhiều trường tiểu học của con nhà giàu, có xe ôtô tuyến đưa đón bây giờ có cả mô-típ được phổ biến trong Hội phụ huynh học sinh: bố mẹ đưa ngay phong bì cho con, khi nó chưa biết chữ, để cháu đến lớp đưa cho cô giáo nó - đó là cách đóng tiền ăn, tiền xe cộ, đồng phục mà trường của con tôi họ vẫn áp dụng (để bố mẹ đỡ phải đi). Phụ huynh và thầy cô hài lòng với cách sống giết chết sự thiêng liêng chữ nghĩa đó. Hồi chúng tôi đi học, có cái môn có tên rất đúng đề tài mà bài viết này đang bàn, đó là môn giáo dục công dân. Tôi cứ tưởng các vị dạy các thầy cô tương lai đạo đức giáo viên, tình nhân ái dành cho con trẻ, rằng các bé thơ trên thế gian đều là những đứa con chung, những thiên thần mà chúng ta cần phải hộ mệnh, và rồi chính các con lại hộ mệnh cho chúng ta… Không! Môn ấy, dạy toàn những điều xơ cứng, hô khẩu hiệu rào rào, tôi xin thề, đó là môn mà ít học sinh để ý nhất! Tiếc thay.

Thế là chúng ta cho ra lò không ít giáo viên từ mầm non đến đại học thiếu tình nhân ái, thiếu sự thấm nhuần lẽ thiêng liêng của sự học, của tình thầy trò. Thiếu tình cảm thật sự, thiếu cả sự “cảnh báo”, cả nhận thức về việc cần phải tỏ ra… tình cảm với các cháu (!). Nói vụng, với không ít người Việt Nam hiện nay, theo nghề giáo viên là một sự lép vế, một lối đi ít hoa hồng và ít bánh mỳ! Chỉ kể riêng đám bạn tôi thôi, kẻo lại mang tiếng là hồ đồ (vơ đũa cả nắm). Suốt ngày chúng kêu ca: đồng lương còi cọc, mỗi khi nhìn ngoài đường, trên tivi người ta nhung lụa ở khắp cả địa cầu, trong thầy cô lại dậy lên cái khát khao kiếm tiền và… bỏ nghề, thế thì làm sao chúng ta hy vọng được vào những người thầy như thế? Tôi từng đến những vùng mà học sinh cứ học hết lớp 9 thì nghiễm nhiên được nhận làm giáo viên mầm non ăn lương nhà nước, cai quản các thiên thần bé nhỏ; cứ học hết lớp 12 (kể cả đỗ vớt) lại nghiễm nhiên được nhận làm giáo viên tiểu học. Không cần nghiệp vụ sư phạm. Không sàng lọc, không dạy dỗ. Vơ bèo gạt tép thế thì hậu quả là chua chát buồn, còn trách ai được nữa?

Tôi từng đến những địa phương mà khi cán bộ huyện ập vào cưỡng chế xét nghiệm tìm con nghiện trong nhà trường, thì giáo viên nam nhảy qua cửa sổ chạy tán loạn. Số bị tóm, xét nghiệm cũng có 12 anh giáo nghiện ma tuý (ví dụ như ở Nghệ An). Tôi từng ngủ ở những ngôi trường mà đi qua xét nghiệm một cái, có 8 anh giáo nghiện, kể cả chồng của cô hiệu phó (ví dụ như ở huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên)! Vừa rồi, ở Thái Nguyên, thầy giáo ngoại ngũ tuần đưa cô giáo 34 tuổi vào nhà nghỉ ăn nằm với nhau rồi cô giáo (tên là Thắng) ấy đã giết chết thầy giáo, cướp xe máy, điện thoại đi cắm và chi trả nợ nần cho đến khi tra tay vào còng. Cứ như thế, đạo đức người thầy được giáo dục và “siết” chưa đủ chặt, đầu vào lựa chọn chưa được “tinh tuyển” như thế, thì làm sao chúng ta có thể hy vọng?

Tất nhiên, các vị ở ngành giáo dục có thể thanh minh kiểu: lực bất tòng tâm, cái khó bó cái khôn. Nhưng chả có lời thanh minh nào tẩy xoá được sự thật có thể sờ thấy được kể trên, chẳng có hội thảo quốc gia nào thay được một bầu tâm huyết hành động cụ thể hơn những gì mà tôi đang trông thấy. Chúng ta cần rành mạch: những kẻ tâm có tà, sẵn sàng xử ác với con trẻ cần bị nghiêm trị và loại bỏ. Việc đào tạo giáo viên cần đề cao tình yêu nghề, mong muốn gắn bó với bé thơ hơn nữa. Chứ không chỉ là thi tuyển như thi vào trường móc cống, trường vá xăm, đào than, lặn biển. Hình như chúng ta đã sai từ cái khâu này.

Trước khi nói chuyện cô giáo mầm non đòi dán băng keo vào đít học sinh cho nó đỡ… ỉa nhiều, dán vào mồm cho nó đỡ “nói điếc tai và khóc điếc đít”, bỏ bé em vào tải, tôi muốn nhấn mạnh một yếu tố rất phổ biến nữa: con tôi đang học mầm non, mẫu giáo trong những cái “trại trẻ” hơn là một môi trường để ươm gieo ước mơ cho cháu. Cô giáo đến lớp toàn bật tivi, video để các cháu dán mắt vào đó, cho đỡ quấy. Phòng ốc sáng sủa, điện đóm đàng hoàng, nhưng cô cũng chả bật. Có lúc, tôi hãi hùng nhìn thấy cái cháu hau háu xem video bằng cái đầu Tàu trong bóng tối, khi các cô đang ngồi buôn dưa lê. Bệnh tật, gù lưng, cận thị đã ủ trong các cháu từ lúc… lọt lòng như thế, ai sẽ chịu trách nhiệm trước hậu quả này? Đấy là chưa kể, có cô giáo để cháu sặc cháo sặc cơm chết tại trường! Có cô thuê nhà trọ và đang định bỏ một anh bồ, đang còn ước mơ có điện thoại di động đẹp hơn (tôi biết những chi tiết nhỏ nhặt này khi đi đón con). Đó là sự thật. Sự thật đến mức, bạn hãy xem bức ảnh tôi gửi kèm bài viết nhé (ảnh 1). Đến phiếu bé ngoan con tôi mang về nó cũng được in hình quảng cáo của các hãng sữa, chữ “bé ngoan” bé tẹo ở góc. Một hình thức quảng cáo trá hình, lợi nhuận cô và nhà trường thu được sẽ để cô mua cái điện thoại rách việc mà cô đang mơ ước ư? Con tôi thì buộc phải đòi uống thứ sữa mà phiếu bé ngoan chiều thứ sáu nào con cũng được nhận, nó đắt lòi mắt và chất lượng thì đến Thượng Đế cũng chả biết đâu mà lần.

Mở ngoặc luôn, học hành gì mà thứ sáu nào cũng nhận được phiếu bé ngoan? Ngày xưa, mỗi khi được bé ngoan, tôi thấy trời đất tưng bừng mở hội trong lòng mình, giờ con tôi nó vứt toẹt phiếu ở góc nhà (có khi ở mấy hàng bán bỏng nổ, bắp rang bơ ụ xoẹ ngoài cổng trường), lý lẽ của con tôi thật rợn người: thứ sáu nào cũng thế, bạn nào cũng được phát “bé ngoan”, thì con giữ làm gì nữa! Chả đi học cũng được Bé Ngoan! Tôi mà là cháu, tôi cũng… vứt. Điều này mới kinh dị, tôi xin chép ra đây để độc giả tiện theo dõi, tôi còn ghi âm lại lời con mình đọc bi bô kẻo sợ mai này nó lớn nó quên mất. Nó về nó hát một cái bài dài nguêu và ngọng nghíu, nhưng nghe kỹ thì… như đang đi vào siêu thị vậy: Sáng dậy đánh răng Côn-gát, Côn côn gát; gội đầu Đáp-bờ-rích, Đáp-bờ rích ích (điệp khúc). Ăn bánh Chô-cô-pai, chô-cô-pai. Uống sữa… gì gì, mặc áo siêu nhân rồng gì gì; đi dép siêu nhân kỳ lân gì gì. (Chỉ thiếu có ị bô của hãng gì - của hãng gì nữa là trọn vẹn một dây chuyền). Nghe rõ giọng quảng cáo thuốc chữa lậu của cái thời còn mồ mả chú Xuân Tóc Đỏ.

Vợ tôi buôn bán, nên đặt vấn đề ngay: nhà trường được hưởng lợi bao nhiêu tiền quảng cáo từ việc đi sâu đi sát vào thị hiếu trẻ em (những ông hoàng bà tướng của các gia đình) này? Tiền nong hay đút lót gì chả biết, nhưng cái rất rõ là các hãng “khoe hàng” kia họ đã rất thành công, khi mà giá sữa hộp cứ tăng giá chóng mặt. Con tôi học xong vụ Xuân Tóc Đỏ rồi, từ bấy chỉ đòi tiêu xài ngần ấy thứ đắt đỏ đã được cô giáo dạy ăn chơi phải tốn kém kia. Đến trường thì thấy bức tường nào cũng vẽ biểu tượng các sản phẩm của các hãng “đồ hiệu” tiêu xài chết tiền mà chửa biết chất lượng ra sao ấy. Đến cái bông hoa trong lớp học cũng cài… con hươu cao cổ của hãng sữa. Đến cái bảng kẻ thông báo về biểu đồ tăng trưởng của bé cũng… tranh thủ quảng cáo. Tôi kinh sợ nghĩ về những cô nuôi dạy hổ (cô giáo mầm non) bắt con đỏ học cái bài hát quảng cáo sản phẩm. Nhưng điều bất bình khó tin nữa là: đến cái phiếu bé ngoan của các cháu cũng là “Bé Ngoan” với 100% nội dung quảng cáo sữa: choán hết tấm phiếu là hai con hươu thèm khát ngóc cổ vào, ngậm ống hút hút cả xô sữa dưới sự cổ vũ hí hửng của… ông mặt trời.

Ai cho phép nhà trường phát cái Bé Ngoan đó cho con tôi? Các con của chúng tôi, khi đi mẫu giáo, chúng không có quyền từ chối phiếu bé ngoan có hình quảng cáo sữa (tôi tạm thời chưa bàn về chất lượng sữa ở đây). Vì các cháu còn quá bé bỏng, chúng như những tờ giấy trắng Nhưng, tôi có quyền không cho con uống một hãng sữa nào đó quá đi chứ. Sao các vị lại (vô tình hay hữu ý?) thông qua đàn con thân yêu của chúng tôi bắt chúng tôi phải tòi tiền ra uống loại sữa đắt đỏ mà các vị đang quảng bá? Thế mai các vị làm phiếu bé ngoan với hình ảnh lũ trẻ đẹp như thiên thần đang làm xiếc trên nóc các toà nhà cao tầng rồi bêu nắng tắm ao với ếch nhái rắn rết để xui dại con tôi, tôi cũng phải hứng chịu sao? Trường hợp “nhẹ đô” nhất thì đánh bài ngửa thế này: nhà tôi nghèo, không thể ki cóp đủ tiền để cho con ăn thứ bánh ấy, đánh răng kem ấy, và uống sữa ấy… thì các vị có cho tôi tiền để hầu con tôi không? Con tôi nó khóc hết nước mắt vì kém bạn kém bè thì sao?

Như vậy là, từ những chi tiết nhỏ nhất, nó ngấm sâu vào nhà trường, giáo viên và con trẻ (ở mức độ đáng trách), rồi bi kịch cứ thế bị đẩy cao lên. Những chuyện xôn xao dư luận kia sẽ không là khó hiểu nữa, khi bạn có một vài đứa con đang lẫm chẫm đến trường và thường phải buốt lòng vì những chuyện lặt vặt mà dễ gây tổn thương về một môi trường sư phạm xuống cấp như vừa kể